ડંકેશ ઓઝા

આઢવ, બાબા પાંડુરંગ (જ. 1936, પુણે, મહારાષ્ટ્ર; અ. 8 ડિસેમ્બર 2025) : મહારાષ્ટ્રની મહાત્મા ફૂલે અને ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર દ્વારા ચાલેલી દલિત ઉદ્ધારની પ્રવૃત્તિના મહત્ત્વના કાર્યકર. ડૉ. આંબેડકરે 1927માં દલિતોના પીવાના પાણીના અધિકાર માટે ચવદાર તળાવ સત્યાગ્રહ કરેલો. તે પછી પણ દલિતો માટે પાણીની સમસ્યાનો કાયમી હલ થયેલો નહિ. બાબા…

ગુહા નિયોગી, શંકર (જ. 14 ફેબ્રુઆરી 1943; અ. 28 સપ્ટેમ્બર 1991) : મજૂર-પ્રવૃત્તિઓના અગ્રણી. છત્તીસગઢ મુક્તિ મોરચા નામના કામદાર યુનિયનના સ્થાપક અને ભારતીય કામદાર નેતા તરીકે તેઓ ખૂબ જાણીતા બન્યા. ભિલાઈના શ્રમિક સંઘના કાર્યાલયમાં જ આ ક્રાંતિવીરની ગોળીબાર કરીને ક્રૂર હત્યા કરાયેલી. ‘ધાન કા કટોરા’ તરીકે ઓળખાતા છત્તીસગઢ પ્રદેશમાં ખનીજ…

પટેલ, માનસિંહભાઈ પૃથ્વીરાજ (જ. 15 નવેમ્બર 1919, ચરાડા, જિ. મહેસાણા; અ. 30 સપ્ટેમ્બર 1970, મહેસાણા) : ગુજરાત રાજ્યમાં મહેસાણા જિલ્લાના સહકારી સમાજસેવા પ્રવૃત્તિના આગેવાન. શરૂઆતથી જ ગાંધીવિચારથી પ્રભાવિત થઈને વીસ વર્ષની ઉંમરે સ્વદેશીનું વ્રત લીધું. વડોદરા કૉલેજમાં અભ્યાસ કરી બી.એ., એલએલ.બી. થયા. વડોદરા રાજ્યની ધારાસભામાં યુવાન-વયે ચૂંટાયા. વડોદરા રાજ્યનું દ્વિભાષી…

પરમાર, પાનાચંદ (જ. 13 ઑક્ટોબર 1939; અ. 27 સપ્ટેમ્બર 1995) : દલિત સમાજના ઉત્થાન માટે કાર્ય કરનાર. પાનાચંદ હરજીભાઈ પરમાર ઇજનેર હતા અને એલ. ડી. એન્જિનિયરિંગ કૉલેજમાં પ્રાધ્યાપક હતા. આ પ્રાધ્યાપક એટલા તો સંવેદનશીલ અને પોતાની જવાબદારી બાબતે સભાન હતા કે પાલનપુર નજીકના સાંબરડા ગામે જ્યારે દલિતોને ગામમાં ગઢવીઓના અત્યાચારોને…