ખનિજ ઇજનેરી

રુધરફૉર્ડાઇન : રાસા. બં. : UO2CO3. સ્ફટિકવર્ગ : ઑર્થોરહોમ્બિક. સ્ફટિક-સ્વરૂપ : 3 મિમી. સુધીની લંબાઈના પટ્ટી જેવા છૂટા સ્ફટિકો; (001) ફલક સાથે લાંબા, (100) ફલક સાથે મોટા અને (010) ફલકવાળા ઓછા જોવા મળે. સૂક્ષ્મ રેસાદાર જૂથમાં પણ મળી આવે, વિકેન્દ્રિત ઝૂમખાં જેવા પણ હોય. કઠિનતા : નિર્ણીત નથી. ઘનતા :…

રૂટાઇલ : ટિટેનિયમધારક ખનિજ. રૂટાઈલ ઑક્સાઇડ – ખનિજ છે જે સામાન્ય કુદરતી રૂપે ટાઇટેનિયમ ઑક્સાઇડ (TiO2) તરીકે ઓળખાય છે. આ ખનિજ એનાટેઝ (TiO2)  અને બુકાઇટ (TiO2)  સાથે ત્રિરૂપતા ધરાવે છે. આની સ્ફટિક વ્યવસ્થા (Crystal System) ટ્રેટાગોનલ છે. આના સ્ફટિકો ટૂંકા પ્રિઝમેટિક તદ્ઉપરાંત પાતળા, લાંબા સોયાકાર, ઊભા રેખાંકનવાળા અને ખૂબ અલ્પપ્રમાણમાં…

રેડિયો-ઍક્ટિવ ખનિજો : રાસાયણિક બંધારણની દૃષ્ટિએ આવશ્યક રીતે યુરેનિયમ અથવા થોરિયમ જેવાં રેડિયો-ઍક્ટિવ તત્વો ધરાવતાં ખનિજો. લગભગ બધાં જ રેડિયો ઍક્ટિવ ખનિજો તેમના રાસાયણિક બંધારણમાં યુરેનિયમ અને થોરિયમ ધરાવે છે. આવાં ખનિજો રત્નો અને ખડકોમાં, જેમાં પેગ્મેટાઇટ, ગ્રૅનાઇટ વગેરે મળી આવે તેવી ખાણોમાંથી ઉપલબ્ધ થાય છે. રેડિયો ઍક્ટિવ ખનિજોના 6…

રૉક ક્રિસ્ટલ : ક્વાર્ટ્ઝના સર્વસામાન્ય નામથી ઓળખાતા ખનિજનો એક પ્રકાર. પારદર્શકતા અને સફેદથી ભિન્ન રંગોની ખામીને આધારે તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. રાસાયણિક બંધારણ  SiO2 આવા મૂલ્યવાન રૉક ક્રિસ્ટલને પાસા પાડીને સસ્તાં આભૂષણો તથા ઘરેણાંમાં વાપરવામાં આવે છે. તેને કાપીને, પ્યાલા, હાથા જેવી સુશોભન  વસ્તુઓ બનાવવામાં આવે છે. જોકે રૉક…

રહોડોનાઇટ : પાયરૉક્સિન સમૂહમાં આવતું મગેનીઝનું ખનિજ. રાસા. બં. : MnSiO3. સ્ફટિક વર્ગ : ટ્રાયક્લિનિક. સ્ફટિક-સ્વરૂપ : સ્ફટિકો સામાન્યપણે મેજ-આકાર, (001)ને સમાંતર, ખરબચડા, ગોળ ધારવાળા દળદાર, વિભાજનશીલથી ઘનિષ્ઠ; આ ઉપરાંત સૂક્ષ્મ દાણાદારથી સ્થૂળ દાણાદાર. કઠિનતા : 5.5થી 6.5. ઘનતા : 3.57થી 3.76. સંભેદ : (110) પૂર્ણ, (10) પૂર્ણ, (001) સારી.…

લાર્વિકાઇટ : અગ્નિકૃત ખડક સાયનાઇટનો એક પ્રકાર. વિપુલ પ્રમાણમાં રહેલા ઍનૉર્થૉક્લેઝ-ફેલ્સ્પારના ચતુષ્કોણીય મહાસ્ફટિકો સાથેનો નૅફેલિનધારક સ્થૂળ દાણાદાર સાયનાઇટ ખડક. ટાઇટેનોગાઇટ, બાર્કેવિકાઇટ અને લેપિડોમિલેન ગૌણ ખનિજો તરીકે તથા ઍપેટાઇટ, ઝકૉર્ન, ઑલિવિન અને મૅગ્નેટાઇટ જેવાં અપારદર્શક ઑક્સાઇડ ખનિજો અનુષંગી ઘટકો તરીકે તેમાં રહેલાં હોય છે. લોહ-મૅગ્નેશિયન ખનિજો તેમાં વિખેરણ-સ્વરૂપે જોવા મળે છે.…