સૂર્યવંશી, વૈભવ (જ. 27 માર્ચ 2011 તાજપુર, જિ. સમસ્તીપુર, બિહાર) : ભારતીય ક્રિકેટનો ઊભરતો સિતારો.
વૈભવ સૂર્યવંશી ભારતીય ક્રિકેટની સૌથી રોમાંચક યુવા પ્રતિભાઓમાંનો એક છે. ખૂબ જ નાની ઉંમરે પોતાની નિર્ભય બૅટિંગ અને રેકૉર્ડબ્રેક સિદ્ધિઓ માટે જાણીતા, આ યુવા ખેલાડીએ બિહારના એક નાના શહેરથી આવીને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી છે. તેની આ યાત્રા સમર્પણ, પ્રતિભા અને આધુનિક ભારતીય ક્રિકેટમાં વધતી જતી તકોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
વૈભવ સૂર્યવંશી એક સાધારણ કુટુંબમાંથી આવે છે. તેમના પિતા સંજીવ, જેઓ પોતે મહત્ત્વાકાંક્ષી ક્રિકેટર હતા, તેમણે વૈભવની કારકિર્દી ઘડવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. વૈભવે તેના વતનમાં ચાર વર્ષની ઉંમરે ક્રિકેટ તાલીમ શરૂ કરી હતી. તેની પ્રતિભાને ઓળખીને, તેના પિતાએ તે આઠ વર્ષનો હતો ત્યારે પટનામાં મનીષ ઓઝાની જેનનેક્સ ક્રિકેટ એકૅડેમીમાં દાખલ કરેલ. વૈભવ અને તેના પિતા તેના તાલીમ સત્રો માટે એકાંતરે સમસ્તીપુરથી પટના લગભગ 100 કિમી મુસાફરી કરતા હતા. વૈભવને તેના બાળપણના કોચ ઓઝાએ ‘ ક્વિક લર્નર’ તરીકે વર્ણવ્યો છે. વૈભવ વેસ્ટ ઇન્ડીઝના મહાન બૅટ્સમૅન બ્રાયન લારાના ચાહક છે.
પોતાના વતનમાં મર્યાદિત સુવિધાઓ હોવા છતાં, તેના જુસ્સા અને ક્રિકેટ પ્રત્યેના સમર્પણે તેની કારકિર્દીને આકાર આપવામાં મદદ કરી. વૈભવે જાન્યુઆરી 2024માં 12 વર્ષ અને 284 દિવસની ઉંમરે મુંબઈ સામે બિહાર માટે ફર્સ્ટ-ક્લાસ ડેબ્યૂ કર્યું હતું. આમ કરીને, તે બિહાર માટે રણજી ટ્રૉફીમાં રમનાર બીજો સૌથી નાની ઉંમરનો ક્રિકેટર બન્યો અને એકંદરે ચોથો સૌથી નાની ઉંમરનો ખેલાડી બન્યો સાથે સાથે તે આધુનિક યુગનો સૌથી નાની ઉંમરનો ખેલાડી બન્યો, તેણે યુવરાજ સિંહ (15 વર્ષ અને 57 દિવસ)ના રેકૉર્ડને તોડ્યો. નવેમ્બર 2024માં, તે 13 વર્ષ અને 241 દિવસની ઉંમરે ટી20 ક્રિકેટમાં ડેબ્યૂ કરનાર સૌથી નાની ઉંમરનો ખેલાડી બન્યો, 2024-25 સૈયદ મુશ્તાક અલી ટ્રૉફીમાં બિહાર માટે રાજસ્થાન સામે રમ્યો. તેની આક્રમક બૅટિંગ શૈલી વડે તેણે ક્રિકેટપ્રેમીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું અને ઘરેલુ ક્રિકેટના સૌથી યુવા ખેલાડીઓમાંનો તે એક બન્યો. તદ્ઉપરાંત ઘરેલું ક્રિકેટમાં વિનુ માંકડ ટ્રૉફી જેવી જુનિયર ટુર્નામેન્ટમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કર્યું, જેણે તેને રાષ્ટ્રીય ઓળખ મેળવવામાં મદદ કરી.
વૈભવ સૂર્યવંશીએ નાની ઉંમરે ઘણા અસાધારણ રેકૉર્ડ બનાવ્યા છે : સપ્ટેમ્બર 2024માં, તેણે ઑસ્ટ્રેલિયા અંડર-19 સામે ભારત અંડર-19 માટે પોતાની શરૂઆત કરી. તેણે 104 રનમાં રનઆઉટ થયા પહેલાં તેના અંડર-19 ટેસ્ટ ડેબ્યૂમાં 58 બૉલમાં સદી ફટકારી, જે ભારતીય અંડર-19 ખેલાડી માટે સૌથી ઝડપી સદી હતી અને અંડર-19 આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં બીજી સૌથી ઝડપી સદી હતી. વૈભવ લિસ્ટ A ક્રિકેટ, વિજય હજારે ટ્રૉફીમાં સદી ફટકારનાર સૌથી યુવા ખેલાડી બન્યો. તેમ જ લિસ્ટ A ક્રિકેટમાં (59 બૉલ) સૌથી ઝડપી 150 રનનો એબી ડી વિલિયર્સનો રેકૉર્ડ તોડ્યો. આઈસીસી અંડર-19 વર્લ્ડ કપ 2026માં પ્લેયર ઑફ ધ ટુર્નામેન્ટનો ઍવૉર્ડ જીત્યો.
વૈભવે ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ દ્વારા પણ ભારે ખ્યાતિ મેળવી, માત્ર 13 વર્ષની ઉંમરે રાજસ્થાન રૉયલ્સ દ્વારા , આઈપીએલના સૌથી નાના કરારબદ્ધ ખેલાડી બનવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું. 14 વર્ષની ઉંમરે આઈપીએલમાં પ્રવેશ કર્યો, જે લીગના ઇતિહાસમાં સૌથી નાની ઉંમર છે. તેણે IPLમાં 38 બૉલમાં 101 રન બનાવ્યા, અને એ રીતે આઈપીએલનો સૌથી નાનો સદીવીર ખેલાડી બન્યો. તેની આ સદી આઈપીએલના ઇતિહાસમાં ભારતીય દ્વારા સૌથી ઝડપી અને એકંદરે બીજી સૌથી ઝડપી સદી હતી. આ સિદ્ધિઓ તેની અસાધારણ બૅટિંગ ક્ષમતા અને તેની ઉંમર કરતાં વધુ પરિપક્વતા દર્શાવે છે.
વૈભવ શક્તિશાળી સ્ટ્રોક પ્લે, મોટા છગ્ગા મારવાની ક્ષમતા અને દબાણ હેઠળ શાંત સ્વભાવ માટે જાણીતો છે અને તેને ભારતીય ક્રિકેટના ભાવિ સ્ટાર તરીકે વ્યાપકપણે ઓળખવામાં આવે છે. નાની ઉંમરે તેની સિદ્ધિઓ માટે વૈભવને પ્રતિષ્ઠિત રાષ્ટ્રીય બાળ પુરસ્કાર (2025) એનાયત કરાયો છે.
આમ, વૈભવ સૂર્યવંશી ભારતીય ક્રિકેટરોની નવી પેઢીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે – નિર્ભય અને પ્રતિભાશાળી તથા સમર્પિત. બિહારના એક નાના ગામથી લઈને સૌથી મોટા ક્રિકેટ સ્ટેજ પર રેકૉર્ડ્સ તોડવા સુધીની તેની સફર ખરેખર પ્રેરણાદાયક છે.
ત્રિલોક સંઘાણી