કામ્યા કાર્તિકેયન

કામ્યા કાર્તિકેયન ( જ. 10 ઑગસ્ટ 2007 ,મુંબઈ) : ભારતીય પર્વતારોહણમાં એક ઊભરતો સિતારો.

કામ્યા કાર્તિકેયન ભારતની સૌથી નાની અને પ્રેરણાદાયી પર્વતારોહકોમાંની એક છે, જે ખૂબ જ નાની ઉંમરે તેની અસાધારણ સિદ્ધિઓ માટે જાણીતી બની છે. તેણેએ વિશ્વના કેટલાક દુર્ગમ ઉચ્ચ શિખરો સર કરવા અને વૈશ્વિક પર્વતારોહણ પ્લૅટફૉર્મ પર ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા બદલ રાષ્ટ્રીય માન્યતા મેળવી છે. કામ્યાના પિતા એસ. કાર્તિકેયન ભારતીય નૌકાદળમાં કમાન્ડર છે અને તેની માતા લાવણ્યા કાર્તિકેયન  શિક્ષિકા છે. નાની ઉંમરે સાહસિક પ્રવૃત્તિઓ પ્રત્યેના તેના અનુભવે તેને પર્વતારોહણમાં રસ જગાવ્યો. તેની ઉંમરનાં ઘણાં બાળકોથી વિપરીત, કામ્યાએ શારીરિક રીતે પડકારજનક કાર્યો પ્રત્યે  ઝુકાવ દર્શાવ્યો, તેના માતાપિતાએ તેના આ જુસ્સાને ઓળખ્યો અને તેને પર્વતારોહણમાં વ્યાવસાયિક તાલીમ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી.

કામ્યાએ ખૂબ જ નાની ઉંમરે તેની ઔપચારિક પર્વતારોહણ તાલીમ શરૂ કરી. તેણીએ ઉત્તરકાશી સ્થિત નેહરુ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ માઉન્ટેનિયરિંગ (NIM) જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં તાલીમ લીધી, જ્યાં તેણે રોક ક્લાઇમ્બિંગ, આઇસ ક્રાફટ, અત્યંત વિપરીત પરિસ્થિતિમાં ટકી રહેવા માટે આવશ્યક તકનીકો અને ઊંચાઇ પર અત્યંત જરૂરી સહનશક્તિ જેવાં આવશ્યક કૌશલ્યો શીખ્યાં. એક શિખાઉ વ્યક્તિમાંથી એક કુશળ પર્વતારોહક સુધીની તેની સફર શિસ્ત, કઠોર તાલીમ અને અભૂતપૂર્વ માનસિક શક્તિ  દ્વારા  વ્યક્ત થાય છે.

કામ્યાની  સિદ્ધિઓ જોઈએ તો : કામ્યા કાર્તિકેયને ખૂબ જ નાની ઉંમરે વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર માઉન્ટ એવરેસ્ટ પર સફળતાપૂર્વક ચઢાણ કરીને વ્યાપક પ્રસિદ્ધિ મેળવી. તેણી આ સિદ્ધિ હાંસલ કરનારી સૌથી નાની ભારતીય કિશોરીઓમાંની એક બની. કામ્યાની આ સિદ્ધિ વૈશ્વિક પર્વતારોહણના ક્ષેત્રમાં પણ એક સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવે છે. માત્ર 17 વર્ષની ઉંમરે, તે 2024માં સાત શિખરો પર ચઢાણ- સેવન સમિટ ચૅલેન્જ-પૂર્ણ કરનારી વિશ્વની સૌથી નાની ઉંમરની કિશોરી બની. કામ્યાએ 24 ડિસેમ્બર, 2024 ના રોજ એન્ટાર્કટિકામાં માઉન્ટ વિન્સન પર ચઢાણ કરીને બધા ખંડોના સૌથી ઊંચા શિખર પર સફળતાપૂર્વક ચઢાણ કર્યું. કામ્યાએ અગાઉ 20 મે, 2024ના રોજ માઉન્ટ એવરેસ્ટ પર ચઢાણ કર્યું હતું, જે નેપાળ તરફથી શિખર પર ચઢાણ કરનારી સૌથી નાની ભારતીય અને વિશ્વની બીજી સૌથી નાની ઉંમરની મહિલા બની હતી.  તેણે 2022માં માઉન્ટ ડેનાલી (આમ કરનારી સૌથી નાની ઉંમરની બિન-અમેરિકન કિશોરી બની),  2020માં માઉન્ટ એકોનકાગુઆ (શિખર પર ચઢનાર વિશ્વની સૌથી નાની ઉંમરની છોકરી બની) અને 2018માં માઉન્ટ એલ્બ્રસ (શિખર પરથી સ્કી-ડિસેન્ડિંગ પૂર્ણ કરનારી સૌથી નાની ઉંમરની કિશોરી બની) પર ચઢાણ કર્યું. કામ્યાએ 2017માં કિલીમાંજારો અને 2018માં માઉન્ટ કોસિયુઝ્કો પર ચઢાણ કર્યું.

જોકે બાદમાં, કામ્યાનો આ રેકૉર્ડ એમ્મા શ્વેરિન દ્વારા તોડવામાં આવ્યો હતો, જેમણે 15 મે, 2025ના રોજ 17 વર્ષ, 2 મહિના અને 24 દિવસની ઉંમરે સાત શિખરોમાંથી તેણીએ છેલ્લે એવરેસ્ટ સર કર્યું હતી. જોકે, ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિઓને કારણે એમ્માએ એલ્બ્રસની જગ્યાએ મોન્ટ બ્લેન્કને સ્થાન આપ્યું, જેનો અર્થ એ થાય કે એલ્બ્રસ સાથે યાદી પૂર્ણ કરનારી કામ્યા હજુ પણ સૌથી નાની ઉંમરની ભારતીય પર્વતારોહી અને નેપાળ તરફથી માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરનારી વિશ્વની બીજી સૌથી નાની કિશોરી બની.

2021માં, તેણે પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાળ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો, જે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ભારતીય નાગરિકો માટે સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર છે.

આમ, કામ્યા કાર્તિકેયન સમગ્ર ભારતમાં યુવાનો માટે પ્રેરણાનો સ્રોત બની છે.  તેણે ઘણી વાર શાળાઓ અને કાર્યક્રમોમાં બોલવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવે છે, જ્યાં તે વિદ્યાર્થીઓને તેમનાં સપનાંઓને નિર્ભયતાથી અનુસરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. કામ્યાની સફળતા એ દર્શાવે છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિમાં મોટાં સ્વપ્ન જોવાની હિંમત હોય અને તેને પ્રાપ્ત કરવાનો દૃઢ નિશ્ચય હોય ત્યારે ઉંમર કોઈ અવરોધરૂપ બનતી નથી.

ત્રિલોક સંઘાણી